EN

Poznański Karol

Stanowisko:      profesor zwyczajny

Jednostka:        Instytut Pedagogiki, Katedra Historii Wychowania

E-mail:             

 

Kariera naukowa

  • 1991 r. – profesor zwyczajny nauk humanistycznych
  • 1986 r. – profesor nadzwyczajny nauk humanistycznych
  • 1972 r. – doktor habilitowany nauk humanistycznych w zakresie historii, Wydział Nauk Humanistycznych, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin
  • 1961 r. – doktor nauk humanistycznych w zakresie historii oświaty, Wydział Nauk Humanistycznych, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin
  • 1955 r. – magister pedagogiki, Katolicki Uniwersytet Lubelski im. Jana Pawła II, Lublin

 

Zainteresowania naukowe

  • badania nad dziejami organizacji szkolnictwa i wychowania w Polsce od czasów oświecenia aż po współczesność,
  • reformy oświatowe oraz organizacja szkolnictwa i wychowania w zaborze rosyjskim (w Królestwie Polskim, do pełnej jego rusyfikacji po 1869 r.) oraz w latach Drugiej RP i w Polsce Ludowej do transformacji ustrojowej,

 

Najważniejsze publikacje

Publikacje o szczególnym znaczeniu naukowym:

  • Szkoły handlowe im. Augusta i Juliusza Vetterów w Lublinie 1902-1975, Wydawnictwo Lubelskie, Lublin 1985, ss. 466 (monografia profesorska)
  • Reforma szkolna w Królestwie Polskim w 1862 roku, Zakład Narodowy im. Ossolińskich we Wrocławiu, Wrocław 1968, ss. 342 (rozprawa habilitacyjna)
  • Oświata i szkolnictwo w Królestwie Polskim 1831-1869. Lata nadziei:
    • tom 1: Przebudowa systemu szkolnictwa i wychowania w Królestwie Polskim w latach 1831- 1839, Warszawa 2001,  Wyd. WSPS, ss. 190,
    • tom 2: Szkoły rzemieślniczo-niedzielne, Warszawa 2001, Wyd. WSPS, ss. 155
    • tom 3: Polityka oświatowa caratu w latach 1834-1861, Warszawa 2004, Wyd. APS, ss.303

Monografie, rozdziały w monografiach, artykuły:

  • Raport ministra oświecenia narodowego Awraama Norowa z wizytacji szkół Okręgu  Naukowego Warszawskiego w 1856 roku, w: Przegląd Historyczno-Oświatowy, Warszawa  2016, nr 3-4, s. 44-179
  • Krótko o działalności oświatowej Pawła Muchanowa w Królestwie Polskim w latach 1842-1861, w: Szkolnictwo, opieka i wychowania w Królestwie Polskim, pod red. H. Markiewiczowej i I. Czarneckiej, Warszawa 2016, Wyd. APS, s. 11-34
  • Narodziny Szkoły Sztuk Pięknych w Warszawie w 1844 roku, w: Polskie dziedzictwo edukacyjne od XVI do XX wieku – ciągłość i zmiana, Zbiór studiów i rozpraw ofiarowanych Prof. Lechowi Mokrzeckiemu z okazji Jubileuszu urodzin, pod red. R. Grzybowskiego i in., Toruń 2015, Wyd. A. Marszałek, s. 397- 415
  • Przemiany w polityce oświatowej caratu w Królestwie Polskim w połowie XIX wieku,  w: W służbie szkole i nauce. Księga Jubileuszowa dedykowana prof. Jerzemu Doroszewskiemu, pod red. W. Kowalskiego i A. Winiarza, Lublin 2014, s. 141-164
  • Wokół 150 rocznicy reformy szkolnej Aleksandra Wielopolskiego, w: Komisja Edukacji Narodowej kontekst historyczno-pedagogiczny, pod red. K. Dormus, B. Popiołek, Chłosty- Sikorskiej, R. Ślęczki, Kraków 2014,, Wyd. Wydz. Pedagogicznego Uniw. Pedag. im. KEN w Krakowie, s.322-342
  • Narodziny i rozwój pedagogiki pozytywistów warszawskich (od Wernica i Świętochowskiego do Dawida), w: W stulecie śmierci Jana Władysława Dawida, pod red. Hanny Markiewiczowej, Warszawa 2014, Wyd. APS, s. 11-27
  • Oświata i wychowanie Polsce – perspektywy 90. rocznicy odzyskania niepodległości, w: Niepodległość i wychowanie. Z doświadczeń II Rzeczypospolitej, pod red. W. Jamrożka, M. Pękowskiej, E. Kuli, Kielce 2014, Wyd. Wszechnica Świętokrzyska, s. 23-40
  • Nieudane próby uruchomienia publicznych czytelni w Królestwie Polskim w okresie międzypowstaniowym, w: W kręgu historii wychowania, pod red. H. Markiewiczowej, Warszawa 2013, Wyd. APS, s. 55-67
  • Co, z perspektywy lat, zachowaliśmy systemie kształcenia nauczycieli z koncepcji Marii Grzegorzewskiej? „Szkoła Specjalna”, Warszawa 2012, ss.9
  • Wspomnienia o moich dwóch kadencjach rektorskich w WSPS w latach 1984-1990, w: Sami tworzyliśmy tę historię. Księga Pamiątkowa z okazji 90. Rocznicy powstania Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie 1922-2012, Praca zbiorowa pod red. H. Markiewiczowej, J. Kulbaki i K. Poznańskiego, Warszawa 2012, Wyd. APS, s. 67-86
  • Sami tworzyliśmy tę historię. Księga Pamiątkowa z okazji 90. Rocznicy powstania Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie 1922-2012, Praca zbiorowa pod red. H. Markiewiczowej, J. Kulbaki i K. Poznańskiego, Warszawa 2012, Wyd. APS ss. 428 + zdjęcia
  • Pierwsi polscy stypendyści z Królestwa Polskiego w rosyjskich uniwersytetach po powstaniu listopadowym (1835-1842), w: „Virginibus puerque”, t. I, „Z dziejów szkolnictwa i oświaty w XVIII-XX wieku”, pod red. Ewy Kuli i Marzeny Pękowskiej, Kielce 2011, s. 137-150, Wyd. Uniwersytetu w Kielcach
  • Z doświadczeń historycznych pedagogicznego działania na rzecz wspierania osób zagrożonych marginalizacją, w: „Pedagogika wobec zagrożeń marginalizacją jednostek, grup i regionów”, pod red. Marii Chodkowskiej i Aleksandry Mach, Rzeszów 2011, s. 17-28 Wyd. Uniwersytetu Rzeszowskiego
  • Szkoła polska bez własnego państwa (na przykładzie jej losów w Królestwie Polskim), w: „ Z dziejów polskiej kultury i oświaty od średniowiecza do początków XX wieku”, pod red. Krzysztofa Jakubiaka i Tomasza Maliszewskiego, Kraków 2010, s. 35-45, Wyd. Impuls
  • Słowo wstępne, do: Agnieszka Boguszewska, Kształcenie nauczycieli rysunku dla szkół powszechnych w Drugiej Rzeczypospolitej, Lublin 2010, s. I – VI, Wyd. UMCS
  • Wokół 90. rocznicy uchwalenia przez Sejm Ustawodawczy RP Ustawy o szkołach akademickich, w: „Studia Społeczne” nr 3-4, Warszawa 2010, s. 77-107, Wyd. Wyższej Szkoły Menedżerskiej
  • Rola Dukszty-Dukszyńskiego w kreowaniu polityki oświatowej caratu w Królestwie Polskim w epoce paskiewiczowskiej, w: „Orientacje i kierunki w badaniach historyczno-pedagogicznych” pod red. Iwony Michalskiej i Grzegorza Michalskiego, Łódź 2009, s. 175-186, Wyd. UŁ
  • Wizytatorzy szkół – nadzorcy prorządowego wychowania młodzieży w Królestwie Polskim (na przykładzie wizytacji szkół w guberni augustowskiej z lat 1843, 1853 i 1867), w: „Patriotyzm a wychowanie” pod red. Elwiry Kryńskiej, Białystok 2009, Trans Humana, s. 75 – 81
  • więcej ...

Podręczniki

  • Wybrane zagadnienia z historii wychowania, t. 2, Warszawa 2009 (dodruk), ss. 247.
  • Szkoła i wychowanie na ziemiach polskich w okresie zaborów, (w.) Historia wycho¬wania. Skrypt dla studentów pedagogiki, pod redakcją D. Dryndy, Warszawa 2006, s. 149-177.
  • Wybrane zagadnienia z historii wychowania, t. 2, Warszawa 2006, ss. 247.
  • Historia wychowania. Wiek XX, pod redakcją ]. Miąso, Warszawa 1980:
    • Rozwój oświaty przed I wojną światową, rozdział 1, punkt 1, s. 13-15 (współautorzy J. Miąso i J. Kulpa),
    • Rozwój szkolnictwa wyższego, rozdział 2, punkt 9, s. 48-55,
    • Ustawa o szkołach wyższych z 15 marca 1933 r., rozdział 3, punkt 5, s. 71-73 (współautor S. Mauersberg),
    • Szkolnictwo wyższe po reformie, rozdział 4, punkt 5, s. 86-92.
  • Historia wychowania, pod redakcją Ł. Kurdybachy, t. II, Warszawa 1967, rozdziały:
    • Losy szkolnictwa polskiego na ziemiach zaboru pruskiego, s. 106-107,
    • Jan Henryk Pestalozzi, s. 73-88,
    • Szkolnictwo i wychowanie w Królestwie Polskim na początku II połowy XIX wieku, s. 521-536.

Prace edytorskie

  • Bibliografia „Przeglądu Historyczno-Oświatowego" za 60 lat działalności wydawniczej (1947-2007). Opracowanie: I. Czarnecka i K. Poznański, „Przegląd Historyczno-Oświatowy" 2007, Rok L, nr 4 (198), ss. 132.
  • Pedagogika specjalna w Polsce. Wybrane zagadnienia z przeszłości i współczesności oraz tendencje rozwoju, praca zbiorowa pod redakcją U. Eckert i K. Poznańskiego, Warszawa 1992, ss. 171.
  • Tradition und Trends der polnischen Sonderpadagogik. Beitrag zur europaischen Geschichte der Heilpadagogik, Bachman W, Eckert U. und Poznański K. (Hrsg.), Giessen 1991, ss. 317.
  • Oświata, szkolnictwo i wychowanie w latach II Rzeczypospolitej. Pod redakcją K. Poznańskiego, Lublin 1991, Wyd. UMCS, ss. 497.
  • Stan i potrzeby badań nad oświatą i wychowaniem w Królestwie Polskim w latach 1815-1915, praca zbiorowa pod redakcją R. Kuchy i K. Poznańskiego, Lublin 1989, Wyd. UMCS, ss. 356.

Recenzje

  • Fijałkowski Adam, Tradycja i nowatorstwo w Orbis sensualizm pictus  Jana Amosa Komeńskiego, Warszawa 2012, Wydawnictwo UW, ss. 410, recenzja: Biuletyn  Historii Wychowania 2014 (31), Poznań  2014,  Wyd. PTPN, s.241-243
  • Ciążela Andrzej, Polska pedagogika kultury w pierwszej połowie XX wieku, Zarys problematyki, zagadnienia, wybrani przedstawiciele, Warszawa 2010, wyd. APS, w: „Kwartalnik Pedagogiczny UW”, ss.9
  • Władysława Szulakiewicz, Historia oświaty i wychowania w Polsce 1918-1939. Studium historiograficzne, Toruń 2000, ss. 284, recenzja: „Przegląd Historyczno Oświatowy" 2002, nr 1-2, s. 217-219.
  • Władysława Szulakiewicz, Wanda Bobkowska (1880-1948). Szkic z historii polskiej historiografii edukacyjnej, Rzeszów 1998, ss. 188, recenzja: „Przegląd Historyczno-Oświatowy" 2002, nr 1-2, s. 215-216.
  • „Rozprawy z Dziejów Oświaty", t. I-XVII z lat 1958-1974. Wydawnictwo PAN, pod redakcją Ł. Kurdybachy, a następnie J. Miąso, recenzja: „Przegląd Historyczno Oświatowy" 1975, z. 4, s. 620-626.
  • Bogdan Suchodolski, Komisja Edukacji Narodowej na tle roli oświaty w dziejowym rozwoju Polski, Warszawa 1972, recenzja: „Nowa Szkoła" 1973, nr 7-8, s. 100-101.
  • Tadeusz Mizia, O Komisji Edukacji Narodowej, Warszawa 1972, recenzja: „Nowa Szkoła" 1973, nr 7-8, s. 101-102.
  • Bronisław Ferdynand Trentowski, Chowanna, Wstęp i komentarz A. Walicki, Wrocław-Warszawa-Kraków 1970, recenzja: „Nowa Szkoła" 1971, nr 3, s. 64-65.
  • Eugenia Podgórska, Szkolnictwo elementarne w Łodzi w latach 1808-1914, Łódź 1966, recenzja: „Rozprawy z Dziejów Oświaty" 1968, t. XI, s. 184-187.
  • Józef Madeja, Elementarze i nauka elementarna czytania i pisania na Śląsku w XIX i XX wieku (1848-1930), t. II, Katowice 1965, recenzja: „Rozprawy z Dziejów Oświaty" 1967, t. X, s. 236-239.
  • Antoni Artymiak, Studia nad historię szkolnictwa elementarnego w obwodach kieleckim i olkuskim województwa krakowskiego (1816-1862), Wrocław-Warszawa Kraków 1964, recenzja: „Rozprawy z Dziejów Oświaty" 1967, t. X, s. 236-239.
  • Józef Madeja, Elementarze i nauka elementarna czytania i pisania na Śląsku w wie¬kach XVIII i XIX (1763-1848), 1.1, Katowice 1980, recenzja: „Rozprawy z Dziejów Oświaty" 1964, t. VII, s. 211-214.
  • Stefan Wołoszyn, Dzieje wychowania i myśli pedagogicznej w zarysie, Warszawa 1964 (wspólnie z Ł. Kurdybachą, J. Miąso i B. Sandler), recenzja: „Nowa Szkoła" 1964, nr 7-8, s. 81-85.

Wydawnictwo źródeł

  • Raport dyrektora głównego Komisji Rządowej Oświecenia Publicznego Teodora Wittego o stanie szkolnictwa w Królestwie Polskim w 1865 roku, w Przegląd  Historyczno-Oświatowy, Warszawa 2012  nr 1-2, cz. II,  s. 171-208
  • Raport dyrektora głównego Komisji Rządowej Oświecenia Publicznego Teodora  Wittego o stanie szkolnictwa w Królestwie Polskim  w 1865 roku, w:  „Przegląd Historyczno-Oświatowy”, Warszawa 2011 nr  3-4, cz. I,  s. 109-158  
  • Szkoły średnie w guberni warszawskiej i radomskiej w świetle raportów wizytatorów Wincentego Smacznińskiego i Piotra Sofjano z 1853 roku, w: „Przegląd Historyczno-Oświatowy” 2009, z. 1-2, s. 101 – 128
  • Obraz szkół prywatnych i elementarnych rządowych w Królestwie Polskim w raportach wizytatorów z 1853 r., „Przegląd Historyczno-Oświatowy” 2005, nr 3-4, s. 115-134
  • Obraz gimnazjów i szkół powiatowych w guberni lubelskiej, augustowskiej i płockiej w oczach wizytatora Józefa Korzeniowskiego w 1853 r., „Przegląd Historyczno-Oświatowy” 2004, nr 3-4, s. 107-130.
  • Natalia Han-Ilgiewicz, Pisma, szkice, artykuły, rozprawy. Zebrał i wstępem poprzedził K. Poznański, Warszawa 1995, ss. 432.
  • Walka caratu ze szkołą polską w Królestwie Polskim 1831-1870. Materiały źródłowe. Wybór, wstęp i opracowanie K. Poznański, Warszawa 1993, ss. 565.

Polemiki i dyskusje

  • W sprawie rozwoju Wyższej Szkoły Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie odpowiedź rektora WSPS, „Szkoła Specjalna" 1988, nr 3, s. 214-222.
  • Zadania i problemy dydaktyczno-wychowawcze kształcenia nauczycieli dla szkolnictwa specjalnego, (w:) II bilateralna konferencja rektorów partnerskich uczelni Wyższych Szkół Pedagogicznych i Uniwersytetów NRD i PRL, Potsdam 1987, s. 207-210.
  • Głos w dyskusji „przedstawicieli środowisk opiniotwórczych z Przewodniczącym Rady Państwa", (w:) O kondycję moralną społeczeństwa, Warszawa 1986, s. 133-139.
  • Uwagi na temat kształcenia młodej kadry naukowej historyków wychowania, (w:) Materiały z sympozjum historyków oświaty i wychowania w Jodłowym Dworze, Kielce 1998.

 

Projekty badawcze

  • Rządowe i pozarządowe inicjatywy upowszechniania kultury fizycznej w Polsce w latach międzywojennych ze szczególnym uwzględniem Warszawy, zamawiający: Ministerstwo Nauki i Informatyzacji, 2002, rola w projekcie: wykonawca
  • Oświata i szkolnictwo w Królestwie Polskim 1831-1869. Lata wzmagań i nadziei,  zamawiający: Ministerstwo Nauki i Informatyzacji, 2000, rola w projekcie: wykonawca

 

Pełnione funkcje

  • Twórca i przez 12 lat pierwszy Dziekan Wydziału Pedagogiki i Psychologii UMCS w Lublinie (1972–1984)
  • Rektor Wyższej Szkoły Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie (w latach 1984–1990 i 1999-2000)
  • Rektor Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie (w latach 2000-2002)

  • Członek założyciel Towarzystwa Historii Edukacji
  • Członek Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN (w latach 1981-2003)
  • Członek Rady Naukowej Instytutu Badań Edukacyjnych,
  • Członek Lubelskiego Towarzystwa Naukowego,
  • Członek Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego

  • Promotor 31 doktorów, z których 7 habilitowało się

 

Odznaczenia

  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
  • Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2011)
  • Medal Komisji Edukacji Narodowej
  • Złota Odznaka ZNP
  • Medal UMCS „Nauka w Służbie Ludu"
  • Złota Odznaka Towarzystwa Przyjaciół Dzieci
  • Tytuł honorowy Zasłużony Nauczyciel PRL
  • 9-ciokrotnie nagradzany przez ministra edukacji
prof. dr hab. Karol POZNAŃSKI
20-04-2018

„Europejski Dzień Logopedy - Usłysz mnie”

IV Konferencja „Europejski Dzień Logopedy - Usłysz mnie" Dnia 27.04.2018 r. w Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie odbędzie się konferencja „Europejski Dzień Logoped…
18-10-2017

NOWOŚCI WYDAWNICZE

Zapraszamy do zapoznania się z nowościami Wydawnictwa Akademii Pedagogiki Specjalnej.
06-04-2018

KOLEGIUM EDUKACJI ARTYSTYCZNEJ - WYSTAWY

KOLEGIUM EDUKACJI ARTYSTYCZNEJ AKADEMII PEDAGOGIKI SPECJALNEJ IM. MARII GRZEGORZEWSKIEJ serdecznie zaprasza na wystawę malarstwa prof. WIESŁAWA BIEŃKUŃSKIEGO pt. Skaza (Galeria APS przy ul. Szczęśliwi…